نقش معاد در فكر، روح، اخلاق اعتقادات فردي كاملاً روشن است؛ زيرا انسان معتقد به معاد در امور فكري، خود و جهان را با ديدي واقع بينانه مينگرد و خويشتن را يك موجود چند روزهاي ميداند كه به همراه كاروان جهانيان به سوي جهاني پاينده و ابدي در حركت است. با اين باور و انديشه او از محدودة محسوسات آزاد ميشود تا به معقولات برسد و به مسائل غيبي و پنهاني دست پيدا كند. نقش معاد در قلمرو اخلاق و روحيات نيز روشن است؛ زيرا اين واقع بيني و طرز تفكر، احساسات دروني را تعديل كرده و آن را با خط مشي معقولي كه با هدف نهايي سازگار است محدود ميسازد. كسي كه معتقد است هم چون پر كاهي است كه بر روي امواج جهان هستي قرار دارد و به طرف هدف نهايي آفرينش ميرود غرايز او؛ نظير رياست طلبي، خودخواهي، مال دوستي، شهوت و غضب، طغيان نميكند تا باعث سركشي و تجاوز به حدود و حقوق ديگران شود، بلكه لحظات حساس زندگي خود را در راه ايثار و فداكاري، خدمات اجتماعي و تلاشهاي پرثمر صرف ميكند، تا ضمن تأمين نيازمنديهاي محدود خود، در راه حق و سعادت عمومي گام بردارد و حيات ابدي خود را تامين نمايد و در اين راه اگر جانش را فدا كند چه بهتر؛ زيرا حيات غم انگيز را داده و زندگي پرفروغ و لذت بخش باز پسين را به دست آورده است.
واژگان كليدي: اخلاق، معاد، آثار فردي، آثار اجتماعي
دکتر عین الله خادمی سایت شخصی دکتر عین الله خادمی