خانه / بایگانی / مرگ و ملاحظات اخلاقي

مرگ و ملاحظات اخلاقي

يكي از مهمترين دغدغه‌هاي بشري مساله مرگ و يا به تعبير قرآن، موت است. در اين باره قرآن كريم و سپس متفكران در حوزه‌اي مختلف و از جنبه‌هاي گوناگون به بيان نظريات خويش پرداخته‌اند.
بر مبناي ديدگاه قرآن، هر نفسي چشنده مرگ است و آدمي در هر جايگاهي باشد، مرگ را درك مي‌كند. كتب فلسفي در فرا رسيدن اين مرحله از كمالات آدمي، انصراف و انزجار روح از عالم محسوسات و بي‌رغبتي به آن را بيان نموده‌اند و چون روح به نهايت كمال خويش رسيده و بدن كه ابزار حضور او در اين وادي است، ضعيف شده، آمادگي كامل براي خروج از عالم طبيعت و رسيدن به كمالات روحاني را دارد. گرچه، گاه اين خروج و انصراف در صورت طبيعي و در زمان معين اتفاق مي‌افتد و گاه به صورت معلق و ناگهاني رخ مي‌نماياند. ليكن در همه اين مراحل ترس و خوفي آدمي را فرا مي‌گيرد كه دلايل مختلفي از جمله جهل و ناآگاهي نسبت به مرگ، وجود حبّ به بقا در نهاد و وجود آدمي و از طرفي شباهت موت با فنا و نابودي، از دست دادن تمنيّات و تعلقات دنيايي و… زمينه ساز چنين وحشتي است. اما قرآن كريم و پيرو آن كتب فلسفي و ديني با استنباط راهكارهاي مهم و اصولي از منابع مستحكم نقلي اقدام به راهگشايي نموده و جنبه‌هاي عالي اخلاقي مرگ را براي ما روشن و آشكار مي‌كند. از نمونه پيامدهاي مثبت اخلاقي كه ياد مرگ به دنبال دارد و مي‌توان در اين پژوهش بدان پرداخت تقصير آمال و آرزوها، دادن آگاهي و هوشيار ساختن انسان‌ها، انزجار از انجام گناهان و عقارب و فلاح و رستگاري اخروي است.