تبیین نظریه تجرّد فوق عقلانی نفس از نظر ملاصدرا و مبانی هستی شناختی آن

نظریه¬¬ی فوق تجرّد عقلانی بودن نفس از نظر ملاصدرا، عبارت است از تجرّد نفس از ماهیت، علاوه بر تجرّد آن از مادّه. ویژگی¬های نفس در این مرتبه عبارت است از که در هیچ حدّی ثابت نبوده و گوهری بسیط، ظلّ وجود، وجودی صرف و فوق مقوله است که در عین حال، نه جوهر است و نه عرض، نه جنس است و نه فصل، و نه قابل اشاره¬ی عقلی است. صورت¬بندی و شکل¬گیری این نظریه، نتیجه¬ی اصالت وجود، حرکت جوهری و اتحاد عاقل و معقول است. نظریه¬ی فوق تجرّد عقلی بودن نفس، بر اعتقاد راسخ ملاصدرا به بطلان اصالت ماهیّت و عدول به نظریه¬ی اصالت وجود اثرگذار بوده است. ملاصدرا، از دیدن برهان الهی و مکاشفه¬ای سخن می¬گوید که شاید همان بازگشت شیخ اشراق از اعتباریّت وجود، به انیّت صرف و وجود محض بودن نفس در مرتبه¬ی فوق تجرّد است.
واژگان کلیدی: تجرّد فوق عقلانی، نفس، وجود، تشکیک، وحدت، حرکت جوهری، ملاصدرا