چگونگی پیدایش کثیر از واحد (نظام فیض) از دیدگاه عرفا

از نظر عرفا اولین صادر، وجود منبسط لابشرط قِسمی است – چون مقید به قید اطلاق است – نه لابشرط مَقسمی که بنحو بساطت و به نهج شرافت واجد جمیع کمالات مادون خود است و عرفا از آن به نام¬های مختلف (از قبیل روح کلی، روح اعظم، روح قدس اعلی، قلم اعلی، فیض مقدس، حقیقت محمدی و…) یاد می¬کنند و برای هر یک از این اسامی وجوه تسمیه¬ای ذکر کرده و نیز ادله¬ای برای اثبات نظر خویش بیان نموده¬اند. برای آشنایی با دیدگاه عرفا درباره نظام فیض، بهترین موضع، بحث حضرات خمس است و در این موضع عرفا سلسله مراتب (آفرینش) مظاهر وجود را بیان کرده¬اند، که اولین مرتبه¬ی آن فیض مقدس (عالم اعیان ثابته) و دومین عالم، عالم ارواج جبروتی و ملکوتی، سومین عالم، عالم مثال و چهارمین عالم، عالم مُلک و پنجمین عالم، عالم انسان کامل (کَون یا حضرت جامع) است.

کلید واژه: نظام فیض؛ وجود مُنبسط؛ حضرات خمس؛ فیض مقدس؛ ارواح جبروتی و ملکوتی؛ مثال؛ مُلک؛ انسان کامل